Ο διάσημος βιολόγος Θ. Ντομπζάνσκι γράφει το 1973 «Τίποτα στη βιολογία δεν έχει νόημα, αν δεν ιδωθεί στο φως της εξέλιξης». Πρόκειται όμως μόνο για τη βιολογία; Ή μήπως το φώς της εξέλιξης φωτίζει τις θεωρίες των περισσότερων «γειτονικών» επιστημών (ανθρωπολογία, κοινωνιολογία, ψυχιατρική, κ.α.);
Μέσω των κοινωνικών επιστημών, και κυρίως της εξελικτικής βιολογίας, αρθρώνεται μια νέα, αναπτυσσόμενη επιστήμη, αυτή της Εξελικτικής Ψυχολογίας.
Η ζωή και το έργο του θεμελιωτή της θεωρίας της εξέλιξης, Δαρβίνου, διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο, καθώς ο Wright στη προσπάθειά του να υπερασπιστεί το δαρβινισμό χρησιμοποιεί ως «πειραματόζωο» (όπως χαρακτηριστικά αναφέρει), τον ίδιο το Δαρβίνο.
Tο «μέτριο παιδί» με δείκτη ευφυΐας κάτω του μέσου όρου, όπως θεωρήθηκε ο Δαρβίνος τη περίοδο της εφηβείας του από το πατέρα και τους δάσκαλους του, συλλαμβάνει τη θεωρία της φυσικής επιλογής, μέσω της οποίας πρότεινε ότι συντελείται η εξέλιξη. «Η ουσία της θεωρίας της φυσικής επιλογής βασίζεται στα εξής: Εάν μέσα σ’ ένα είδος υπάρχει διαφοροποίηση μεταξύ ατόμων ως προς τα κληρονομικά τους χαρακτηριστικά, και κάποια χαρακτηριστικά εξασφαλίζουν καλύτερη επιβίωση και αναπαραγωγή από τα άλλα, τότε αυτά τα χαρακτηριστικά θα υπερισχύσουν στο πληθυσμό αυτό. Το αποτέλεσμα είναι πως το σύνολο των κληρονομικών χαρακτηριστικών του είδους μεταβάλλεται» ή αλλιώς «Πολλαπλασιασμός, παραλλαγή, επιβίωση του ισχυρότερου και θάνατος του ασθενέστερου».
Οι εξελικτικές θεωρίες, όσο παράξενο και αν ακούγεται, έχουν τη πλησιέστερη εφαρμογή τους στην ανθρώπινη ψυχολογία και ειδικότερα στη μελέτη των ψυχικών καταστάσεων που σχετίζονται με το σεξ.
Ο Δαρβίνος έχοντας ευγενική φύση και έντονους ηθικούς φραγμούς δε δίστασε να εκφράσει πως οι ηθικοί κώδικες είναι απλά ένας πολιτικός συμβιβασμός. Ως προς τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις χαρακτηρίστηκε από πολλούς άθεος αλλά στη πραγματικότητα ήταν μάλλον αγνωστικιστής. Με τις αρετές της ευγένειας, της σεμνότητας, της ανθρωπιάς, της αξιοπρέπειας και της ευσυνειδησίας έζησε μια αξιοζήλευτη ζωή γεμάτη προσωπικές και κοινωνικές διακρίσεις. Λίγο πριν πεθάνει είπε χαρακτηριστικά « δεν είμαι ο τελευταίος που φοβάται να πεθάνει». Αν είχε περισσότερη αυτοεκτίμηση και συναίσθηση της μεγαλειότητας του έργου του θα έλεγε μάλλον κάτι αντίστοιχο με τα τελευταία λόγια του Salvador Dali « οι ιδιοφυίες δεν πεθαίνουν, θα ζήσω για πάντα».
«Ο άνθρωπος το ηθικό, ζώο» είναι όπως αντιλαμβάνεστε ένα απρόσμενα ενδιαφέρον και ευανάγνωστο βιβλίο, και λέω απρόσμενα γιατί δεν παύει να είναι ένα επιστημονικό δοκίμιο για μια νέα επιστήμη που συγκεντρώνει στοιχεία από πολλές άλλες. Όμως, η λιτότητα της γραφής, το πλήθος παραδειγμάτων και επεξηγήσεων και η διεξοδική ανάλυση αφήνει απόλυτα ικανοποιημένους όλους τους αναγνώστες, από τον –απλώς- φιλομαθή μέχρι και τον εξειδικευμένο εξελικτικό ψυχολόγο.
.. Ένας μικρός θησαυρός κρύβεται στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου. Μία θαυμάσια κίνηση από τον Wright ήταν να κλείσει το θέμα του με το παράρτημα « ερωτήσεις που τίθενται συχνά», και να τηρήσει με αυτόν τον πανέξυπνο τρόπο, την αρχική του διαβεβαίωση ότι θα μας λυθεί κάθε απορία για τα πιο θεμελιώδη ανθρώπινα ζητήματα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου